Με μια ηχηρή αρνητική γνωμοδότηση, στις 7 Οκτωβρίου, το Δημοτικό Συμβούλιο Καισαριανής απέρριψε τη «Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για τη δημιουργία δικτύου μονάδων Ενεργειακής Αξιοποίησης ΑΕΠΥ από ΑΣΑ». Το σχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας αφορά την κατασκευή έξι μονάδων καύσης απορριμμάτων σε όλη τη χώρα.
Στην πρόσφατη τακτική του συνεδρίαση, η οποία χαρακτηρίστηκε από έντονο προβληματισμό για τους κινδύνους στη δημόσια υγεία, το περιβάλλον και την οικονομική επιβάρυνση των δημοτών, το Σώμα καταδίκασε το κυβερνητικό σχέδιο, χαρακτηρίζοντάς το αντιεπιστημονικό και εξυπηρετικό μεγάλων επιχειρηματικών συμφερόντων.
Το Δημοτικό Συμβούλιο υιοθέτησε ένα κείμενο διεκδικήσεων που κατέθεσε η Δημοτική Αρχή:
Α) Απορρίπτει ομόφωνα το σχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τη δημιουργία μονάδων καύσης απορριμμάτων.
Β) Γνωμοδοτεί αρνητικά επί της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για τη δημιουργία δικτύου μονάδων Ενεργειακής Αξιοποίησης ΑΕΠΥ από ΑΣΑ που αφορά στην κατασκευή 6 μονάδων καύσης απορριμμάτων σε όλη τη χώρα.
Γ) Συμφωνεί κατά πλειοψηφία στο κάτωθι πλαίσιο αιτημάτων:
- Να αποσυρθεί η ΣΜΠΕ για τις 6 μονάδες καύσης και να σταματήσει κάθε σχεδιασμός που προωθεί την καρκινογόνα καύση.
- Επεξεργασία των απορριμμάτων με επίκεντρο την ουσιαστική ανακύκλωση – κομποστοποίηση, με διαλογή στην πηγή ανακυκλώσιμων υλικών και βιοαποβλήτων και με δραστικό περιορισμό της υγειονομικής ταφής.
- Διασφάλιση επαρκούς κρατικής χρηματοδότησης για την διαχείριση αποβλήτων με φορολόγηση του κεφαλαίου και κατάργηση όλων των χαρατσιών για τον λαό.
- Η υλοποίηση των έργων επεξεργασίας και τελικής διάθεσης των αποβλήτων να γίνεται από κρατικό φορέα που θα λειτουργεί με γνώμονα το σύνολο των λαϊκών αναγκών και όχι το καπιταλιστικό κέρδος. Κατάργηση κάθε είδους ιδιωτικοποίησης και επιχειρηματικής δραστηριότητας στον τομέα της διαχείρισης των αποβλήτων.
- Ο σχεδιασμός και η χωροθέτηση των υποδομών να γίνεται με κριτήριο την προστασία της υγείας και της ποιότητας ζωής των κατοίκων και της προστασίας του περιβάλλοντος.
- Να αποσυρθούν το Εθνικό Σχέδιο (ΕΣΔΑ) και τα Περιφερειακά Σχέδια διαχείρισης αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ) και τα νέα να εκπονηθούν με βάση τους άξονες του παραπάνω πλαισίου.
- Μόνιμη και σταθερή δουλειά για όλους τους εργαζόμενους στον τομέα αποκομιδής-διαχείρισης απορριμμάτων, με πλήρη εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα. Να τηρούνται και να επεκταθούν τα μέτρα υγιεινής και ασφάλειας για τους εργαζόμενους, καθώς και τα μέτρα δημόσιας υγείας και περιβαλλοντικής προστασίας στις περιοχές που φιλοξενούν μονάδες διαχείρισης απορριμμάτων.
Κατά την ψηφοφορία σημειώθηκαν κάποιες διαφοροποιήσεις από την Αντιπολίτευση:
Ο Νικόλαος Αρβανιτάκης, νέος επικεφαλής της παράταξης «Νέα Προοπτική Καισαριανή» (μετά την παραίτηση του Ευγένιου Μαζαράκη), ψήφισε «Λευκό», δηλώνοντας ότι δεν είχε ενημερωθεί πλήρως.
Ο Μιχάλης Μιλτσακάκης, επικεφαλής της «Ανυπόταχτης Καισαριανής», καταψήφισε τη ΣΜΠΕ, αλλά δεν στήριξε το κείμενο διεκδικήσεων της πλειοψηφίας, καταθέτοντας δικό του ξεχωριστό ψήφισμα με διαφορετικό πολιτικό σκεπτικό.
Οι παρατάξεις της αντιπολίτευσης «Ενωμένη Καισαριανή» και «Όμορφη Πόλη» υπερψήφισαν τα σημεία των διεκδικήσεων, αφού διευκρινίστηκε κατά τη συζήτηση ότι η απόφαση αφορά αυτά τα σημεία και όχι το σύνολο του πολιτικού σκεπτικού που είχε καταθέσει αρχικά η Δημοτική Αρχή.
Την αναλυτική εισήγηση παρουσίασε η αντιδήμαρχος Κανέλλα Γεωργοπούλου, η οποία χαρακτήρισε τη ΣΜΠΕ ως «Δημόσια αποδοχή αποτυχίας της πολιτικής για τη διαχείριση των απορριμμάτων», σημειώνοντας ότι το 80% των αποβλήτων στη χώρα καταλήγουν σε χωματερές.
Η κ. Γεωργοπούλου τόνισε ότι η πρακτική της καύσης δεν είναι νέα, υπενθυμίζοντας ότι θεσμοθετήθηκε για τις τσιμεντοβιομηχανίες το 2015 επί ΣΥΡΙΖΑ, βασιζόμενη σε συμφωνίες του 2012. Άσκησε δριμεία κριτική στη μεθόδευση του σχεδίου, επισημαίνοντας ότι η χωροθέτηση είναι γενικόλογη και ότι οι ανάδοχοι – 6 μεγάλες εταιρείες που κατονόμασε (ΔΕΗ, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ΑΚΤΩΡ, Motor Oil, Metlen, Mesogeios) – θα είναι αυτοί που θα προτείνουν τις ακριβείς τοποθεσίες.
Στάθηκε ιδιαίτερα στο οικονομικό κόστος, καθώς οι μονάδες θα κατασκευαστούν μέσω ΣΔΙΤ με 25ετείς συμβάσεις και προβλεπόμενο «τέλος εισόδου» (gate fee) έως 138€/τόνο. Αυτό, τόνισε, «από τη μία αντιστρατεύεται απολύτως την ανακύκλωση και από την άλλη επιβάλλει νέα χαράτσια» στους Δήμους.
Κατήγγειλε σοβαρές ελλείψεις στη μελέτη, καθώς αγνοούνται κρίσιμοι παράγοντες όπως η ποσότητα εκπομπής επικίνδυνων αερίων (διοξίνες, βαρέα μέταλλα) και η συνδυασμένη επίδρασή τους στην υγεία. Καταλήγοντας, χαρακτήρισε τη μελέτη «αντιεπιστημονική κατά παραγγελία του μεγάλου κεφαλαίου» που θα λειτουργήσει ως υγειονομική και περιβαλλοντική «βόμβα», δηλώνοντας: «Δεν αποδεχόμαστε το δίλημμα να θαφτούμε ή να καούμε με τα σκουπίδια».
Ο δήμαρχος Καισαριανής, Ηλίας Σταμέλος, εστίασε στην οικονομική διάσταση, θέτοντας το ερώτημα «Ποιος πληρώνει τον βαρκάρη;». Διερωτήθηκε γιατί δεν επετεύχθησαν οι στόχοι της ανακύκλωσης, απαντώντας: «Επειδή αυτή ανατέθηκε σε επιχειρηματίες οι οποίοι ελέγχουν μια Ανώνυμη Εταιρεία που αποδίδει ένα μικρό μόνο μέρος όσων έχει εισπράξει από το τέλος ανακύκλωσης».
Χαρακτήρισε το νέο σχέδιο «καραμπινάτη ιδιωτικοποίηση», καθώς οι εταιρείες θα αναλάβουν τη συλλογή και οι Δήμοι θα τις πριμοδοτούν από το Τέλος Ταφής. «Δηλαδή θα τους πληρώνουμε κιόλας!». Τόνισε ότι το κόστος για τους πολίτες θα αυξηθεί, αναφέροντας ότι η επιβάρυνση για την πόλη ανέρχεται ήδη σε τουλάχιστον 350.000 ευρώ ετησίως.
«Οι ίδιοι οι εμπνευστές της ΣΜΠΕ έχουν ομολογήσει ότι το σκουπίδι είναι κοστοβόρο για το λαό αλλά κερδοφόρο για τους επιχειρηματίες», δήλωσε ο κ. Σταμέλος. Προειδοποίησε για τεράστιες επιπτώσεις στην υγεία, εκφράζοντας αμφιβολία για την τήρηση των περιβαλλοντικών όρων: «Τώρα τι λέτε, θα μειώσει το κέρδος του ο ιδιώτης για να προστατεύει το περιβάλλον;». Κάλεσε σε κινητοποίηση: «Πραγματικά σε τέτοιες μεθοδεύσεις, πρέπει να μπει στην εξίσωση ο λαϊκός παράγοντας, το οργανωμένο κίνημα γιατί πρόκειται για ένα ζήτημα ζωής!».
Ο αντιδήμαρχος Βαγγέλης Πλυτάς, μιλώντας από την 30ετή εμπειρία του στον τομέα, περιέγραψε τις άθλιες συνθήκες κοντά στον ΧΥΤΑ Φυλής, όπου «όποιος πλησίαζε κοντά […] δεν μπορούσε να ανασάνει». Κατήγγειλε την έλλειψη υποδομών ανακύκλωσης στον Δήμο (παλαιά οχήματα, έλλειψη μπλε κάδων επί δύο χρόνια) ως αποτέλεσμα της εξυπηρέτησης εργολαβικών συμφερόντων. «Δεν τους ενδιαφέρει ούτε ο λαός, ούτε τα παιδιά μας, ούτε τίποτα. Τους ενδιαφέρει το κέρδος», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Χρήστος Βοσκόπουλος, πρώην δήμαρχος Καισαριανής, και επικεφαλής της παράταξης «Ενωμένη Καισαριανή», χαρακτήρισε το σχέδιο προαποφασισμένο. Τόνισε ότι οι επιβαρύνσεις στη δημόσια υγεία θα είναι τεράστιες, καθώς επιλέγεται η λύση που μεγιστοποιεί το κέρδος. «Επιλέγεται αυτό που είναι επιβλαβές για τους πολλούς, επωφελές για τους λίγους». Υπογράμμισε ότι η καύση είναι ανταγωνιστική προς την ανακύκλωση και την υπονομεύει, ενώ χαρακτήρισε τη μελέτη «κατά παραγγελία».
Η Σταυρούλα Καμπάκα, εξέφρασε τον φόβο μήπως επαναληφθεί το μοντέλο της βιαστικής απολιγνιτοποίησης που οδήγησε σε πανάκριβο ρεύμα. Επισήμανε ότι το σχέδιο μεταφέρει δυσβάσταχτο κόστος στους πολίτες και δεν διασφαλίζει τον δημόσιο έλεγχο, καθώς ο έλεγχος των ρύπων θα εξαρτάται από τον ίδιο τον ιδιώτη φορέα. «Η απάντηση δεν μπορεί να είναι να κάψουμε το πρόβλημα. Μα θα πρέπει να το λύσουμε ολοκληρωτικά και στη ρίζα του».
Η Άννα Παραγυιού τόνισε ότι η καύση αναιρεί την ιεραρχία της διαχείρισης αποβλήτων, καθώς δεσμεύει τους Δήμους να παραδίδουν συγκεκριμένες ποσότητες. «Αυτό ουσιαστικά ανταμείβει την σπατάλη και τιμωρεί την προσπάθεια για μείωση των απορριμμάτων», ανέφερε. Χαρακτήρισε «αδιανόητο» το γεγονός ότι οι ίδιοι οι εργολάβοι θα επιλέξουν τους χώρους εγκατάστασης.
Η Μπεττίνα Γραφίδου, επικεφαλής της παράταξης «Όμορφη Πόλη», ανέλυσε τις σοβαρές επιπτώσεις της καύσης: ρύπανση του αέρα από διοξίνες και βαρέα μέταλλα, καρκινογόνες επιδράσεις και αναπνευστικά προβλήματα, μόλυνση του εδάφους και του υδροφόρου ορίζοντα από τη στάχτη. Τόνισε ότι η καύση αποθαρρύνει την ανακύκλωση και προωθεί το μοντέλο «καταναλώνω και καίω» αντί για την κυκλική οικονομία. Κατέληξε ότι «Η καύση των σκουπιδιών δεν είναι βιώσιμη λύση για τη διαχείριση των απορριμμάτων».
Ο Νίκος Ζαρκαδούλας, αν και δήλωσε ότι δεν μπορεί να συνηγορήσει υπέρ της μελέτης, άσκησε κριτική στη Δημοτική Αρχή, καλώντας την να παρουσιάσει τη δική της πρόταση. «Είναι καλός ο καταγγελτικός λόγος. Είναι εύκολος. Στεκόμαστε απέναντι και λέμε όχι σε όλα, αλλά τι προτείνουμε;». Ζήτησε επίσης να συζητηθούν λύσεις για τα τοπικά προβλήματα καθαριότητας και περιβάλλοντος.
Ο επικεφαλής της «Ανυπόταχτης Καισαριανής» Μιχάλης Μιλτσακάκης ενέταξε το ζήτημα σε μια ευρύτερη στρατηγική της κυβέρνησης και της ΕΕ για την εξυπηρέτηση του κεφαλαίου. Υποστήριξε ότι το πρόβλημα είναι συστημικό, ριζωμένο στην καπιταλιστική παραγωγή, και η κυβέρνηση επιχειρεί να το λύσει «με τους όρους της αγοράς και να το κάνει και αυτό μια μπίζνα». Στο ψήφισμα που κατέθεσε, κεντρικό σύνθημα είναι «Ούτε κάψιμο, ούτε θάψιμο των απορριμμάτων», ζητώντας αποκλειστικά δημόσια διαχείριση, έξοδο των ιδιωτών και κλείσιμο της χωματερής στη Φυλή. Κάλεσε σε οργάνωση της αντίστασης στα «εγκληματικά τους σχέδια».
