«Η σχέση μου με τον Μικρασιατικό Σύλλογο Καισαριανής είναι σχέση ζωής»
Συνέντευξη στον Φλοράν Σελάϋ
Βιβή, έχουν περάσει 10 χρόνια μετά την τελευταία μας συνέντευξη. Ποια ήταν η μεγαλύτερη εξέλιξη στην καλλιτεχνική σου ταυτότητα και πώς προσεγγίζεις πια το «βάρος» του παραδοσιακού τραγουδιού;
Καταρχάς, θέλω να σε ευχαριστήσω για τη φιλοξενία. Το γεγονός ότι δέκα χρόνια μετά, είμαστε πάλι εδώ και μιλάμε, είναι συγκινητικό, γιατί σημαίνει ότι η επικοινωνία μας είναι ουσιαστική. Μέσα στη δεκαετία που πέρασε συνέβησαν πολλά. Δεν είναι μόνο τα καλλιτεχνικά δρώμενα που ωριμάζουν έναν καλλιτέχνη. Οι εξελίξεις στον κοινωνικό και προσωπικό του χώρο τον επηρεάζουν και τον διαμορφώνουν. Σημαντικός σταθμός τα χρόνια αυτά ήταν σίγουρα η «Καρδιοκλέφτρα, με επανεκτελέσεις προπολεμικών σμυρναίικων και ρεμπέτικων. Πέρα από αυτό όμως, ήρθε η δοκιμασία του covid –η αναγκαστική παύση ήταν καταλυτική– και επίσης τα χρόνια αυτά έγινα μητέρα. Οπότε, ναι, τώρα που το σκέφτομαι συνολικά, η δεκαετία αυτή ήταν καθοριστική για την εξέλιξη και τον τρόπο που βλέπω το τραγούδι, όσο και τη ζωή γενικότερα. Είμαι πιο κατασταλαγμένη τώρα, γιατί έχω ξεκαθαρίσει ότι εκτός από τη φωνή, πρέπει να δίνεις στον κόσμο την προσωπική σου μνήμη μέσα από τα τραγούδια. Να του δίνεις την ευκαιρία να αισθάνεται, να σκέφτεται και να ψυχαγωγείται. Δεν είναι μονοδιάστατη η σημασία του τραγουδιού. Η τέχνη εμπεριέχει την έννοια της μνήμης, είτε αυτής που φέρουμε ως καλλιτέχνες, είτε αυτής που δημιουργούμε! Το τραγούδι, πρέπει να σε κάνει να θυμάσαι!
Στο μεσοδιάστημα κυκλοφόρησες την «Καρδιοκλέφτρα» (2020). Πόσο μεγάλη πρόκληση ήταν να δώσεις έναν «φρέσκο» ήχο σε παλιά τραγούδια και τι κρατάς από τη συνεργασία σου με τον ερευνητή Παναγιώτη Κουνάδη και τον ενορχηστρωτή Κυριάκο Γκουβέντα;
Είναι πάντα μεγάλο στοίχημα να περάσεις τραγούδια του παρελθόντος στο σήμερα. Τα τραγούδια είναι ένας ζωντανός οργανισμός. Ζουν και υπάρχουν μέσα από εμάς. Εφόσον τα πιστεύουμε και μας αρέσουν, μπορούμε να υποστηρίξουμε τη διαχρονικότητά τους. Με τον κύριο Κουνάδη γνωριζόμαστε πολλά χρόνια. Ήταν παρών από όταν ο δίσκος ήταν απλά μια σκέψη. Με βοήθησε στην επιλογή των τραγουδιών, όσο και ηθικά. Με τον Κυριάκο Γκουβέντα γνωριστήκαμε μέσα από αυτή τη συνεργασία και έκτοτε δεν σταματήσαμε. Πρόκειται για δύο εκλεκτούς ανθρώπους που ήταν και είναι κοντά μου, έτοιμοι να ακούσουν και να λύσουμε από κοινού κάθε προβληματισμό.
Ως χοράρχης του Μικρασιατικού Συλλόγου Καισαριανής, πώς είδες να εξελίσσεται η χορωδία; Και πόσο βαρύ είναι το χρέος διατήρησης της προσφυγικής μνήμης στις νέες γενιές;
Η σχέση μου με τον Μικρασιατικό Σύλλογο είναι σχέση ζωής, όχι απλή συνεργασία! Η χορωδία μεγάλωσε, τραγούδησε πολύ, ταξίδεψε. Πριν δέκα χρόνια, ήσουν ο πρώτος που του ανακοίνωσα τη δημιουργία Χορωδιακού Φεστιβάλ. Από τότε έχει γίνει σημείο αναφοράς πανελληνίως, καθώς συμμετέχουν χορωδίες υψηλού επιπέδου. Ήταν μια σκέψη που ήθελα πολύ να πετύχει και το καταφέραμε. Φέτος, στις 14 Μαρτίου, θα ταξιδέψουν για να τραγουδήσουν χορωδίες από την Αλεξανδρούπολη, το Ηράκλειο της Κρήτης και τη Θεσσαλονίκη. Η μουσική μας έχει έντονη την έννοια της μνήμης. Η φόρτιση είναι πάντα μεγάλη, όπως και το βάρος της ευθύνης να πληροφορηθεί ο κόσμος σήμερα τι συνέβη το 1922. Οι παραστάσεις αυτές έχουν τον ρόλο της διατήρησης μιας κουλτούρας που ο φυσικός της χώρος μοιράστηκε μετά από τραγικά γεγονότα. Είναι χρέος μας να δημιουργούμε τις συνθήκες ώστε ο κόσμος να θυμάται! Γι’ αυτό με απασχολεί διαχρονικά και η μεταλαμπάδευση στις νεότερες γενιές. Οι συνθήκες δεν είναι εύκολες, ωστόσο προσπαθούμε.
Φέτος εμφανίζεσαι σταθερά στις «1002 Νύχτες». Τι αναζητά ο κόσμος σήμερα στα ρεμπέτικα; Πρόσφατα, όμως, σε είδαμε να παντρεύεις το Tango με τα παραδοσιακά μαζί με τη Ζωή Τηγανούρια. Πώς βιώνεις αυτά τα «παντρέματα»;
Το ρεμπέτικο και σμυρναίικο τραγούδι είναι πάντα επίκαιρο. Ευτυχώς δεν λείπουν οι σκηνές όπου ο κόσμος μπορεί να τα ακούσει και να διασκεδάσει. Πάντα ωστόσο υπάρχει ανάγκη για μεγαλύτερη προβολή. Με τη Ζωή Τηγανούρια φτιάξαμε μια μουσική παράσταση όπου η Σμύρνη συνάντησε την Αργεντινή. Πέτυχε, γιατί το πιστεύουμε και το γνωρίζουμε αρκετά ώστε να το στηρίξουμε. Η δημιουργία εμπεριέχει έντονα τη συνάντηση διαφορετικών πολιτισμών. Ας μην ξεχνάμε ότι στη Σμύρνη και την Κωνσταντινούπολη αυτό ακριβώς γινόταν. Μπορεί τα ηχοχρώματα και οι γεωγραφικές περιοχές να είναι διαφορετικές, κοινό όμως είναι το έντονο συναίσθημα. Και στους δύο πολιτισμούς η μουσική έχει τεράστια σημασία στην καθημερινότητα. Επειδή, λοιπόν, είμαι πολύ ενθουσιασμένη από την επιτυχία αυτής της συνύπαρξης, σας λέω ότι θα έχει και συνέχεια!
Με ρίζες από Εύβοια, Κωνσταντινούπολη και Πόντο, νιώθεις ότι όταν τραγουδάς αφηγείσαι την οικογενειακή σου ιστορία; Τέλος, τι δισκογραφικά σχέδια υπάρχουν για το μέλλον;
Η καταγωγή μου με έχει καθορίσει, όχι μόνο επαγγελματικά. Γυρίζοντας πίσω και αναζητώντας τους λόγους που έγινα τραγουδίστρια, η απάντηση είναι ότι καταρχάς ήθελα να μοιραστώ την ιστορία της οικογένειάς μου με τον κόσμο, σαν να αφηγούμαι ένα παραμύθι. Και πάλι θα είσαι ο πρώτος που θα το ανακοινώσω: Τις επόμενες ημέρες κυκλοφορεί το πρώτο από μια σειρά τραγουδιών που ετοιμάζουμε με τη Ζωή Τηγανούρια. Πρόκειται για σύγχρονα τραγούδια πάνω σε παραδοσιακούς δρόμους. Είναι μια συνεργασία για την οποία χαίρομαι πολύ, γιατί η Ζωή έχει μια συνθετική γραμμή που μου ταιριάζει και έρχεται να συνδράμει ακριβώς στον προβληματισμό μας για τη μεταλαμπάδευση των παραδοσιακών ακουσμάτων στις νεότερες γενιές.
